De maaltafel van 8 inoefenen via verdubbelen

In het kort. Acht is twee keer twee keer twee. Daardoor kan je elk product van de tafel van 8 bereiken door het andere getal drie keer te verdubbelen. Voor 8 maal 7: 7 wordt 14, dan 28, dan 56. Kent je kind 2 maal 7 al, dan zijn er nog twee verdubbelingen nodig. Die drie stappen zijn een steiger, geen eindstation, en je bouwt ze in enkele weken af.

De tafel van 8 staat samen met die van 7 bovenaan het lijstje van moeilijkste tafels. Ook de tafel van 7 kan je afleiden uit bekende tafels, bijvoorbeeld via die van 5 en van 2: 7 maal 6 is 5 maal 6 plus 2 maal 6. Maar de tafel van 8 heeft een houvast dat nog eenvoudiger is: hij is volledig opgebouwd uit verdubbelingen. Kinderen kunnen verdubbelen lang voor ze de tafel van 8 kennen, dus ze hebben het gereedschap al in huis. In dit artikel staat hoe je dat uitbuit.

Op deze pagina

1. Waarom verdubbelen hier werkt
2. Het stappenplan in drie stappen
3. De hele tafel via verdubbelen
4. De afleiding stap voor stap verkorten
5. Waar het misgaat
6. In een oogopslag
7. Veelgestelde vragen

Waarom verdubbelen hier werkt

Acht is 2 maal 2 maal 2. Vermenigvuldigen met acht is dus hetzelfde als drie keer achter elkaar vermenigvuldigen met twee, oftewel drie keer verdubbelen.

Dat klinkt omslachtig, maar verdubbelen is voor kinderen veruit de makkelijkste bewerking die er is. Ze leren het in het tweede leerjaar en het zit meestal stevig vast, ook bij kinderen die met de andere tafels worstelen.

Laat het één keer zien met blokjes: acht rijen van zeven. Schuif ze in twee helften van vier rijen, en die elk weer in twee helften van twee rijen. Je ziet dan letterlijk dat acht rijen twee keer twee keer twee rijen zijn. Wie dat gezien heeft, vertrouwt de methode.

Er is nog een bijkomend voordeel: deze route oefent tegelijk de tafels van 2 en 4, want die passeer je onderweg. Je kind onderhoudt dus twee tafels terwijl het een derde leert.

Het stappenplan in drie stappen

1. Begin bij de tafel van 2. Neem het getal en verdubbel het. Voor 8 maal 7: 2 maal 7 is 14.
2. Verdubbel opnieuw. Nu sta je bij de tafel van 4. 14 wordt 28, en dat is inderdaad 4 maal 7.
3. Verdubbel een derde keer. Nu sta je bij de tafel van 8. 28 wordt 56, en dat is 8 maal 7.

Laat je kind bij het oefenen die drie getallen hardop zeggen: veertien, achtentwintig, zesenvijftig. Het ritme van drie stappen helpt om niet halverwege te stoppen, en dat halverwege stoppen is de meest gemaakte fout.

Merk op dat je onderweg langs de tafel van 4 komt. Kent je kind die al, dan blijft er één verdubbeling over: 4 maal 7 is 28, dubbel is 56. Dat is meteen de eerste verkorting.

De hele tafel via verdubbelen

Som	Stap 1 (x2)	Stap 2 (x4)	Stap 3 (x8)
8 x 3	6	12	24
8 x 4	8	16	32
8 x 5	10	20	40
8 x 6	12	24	48
8 x 7	14	28	56
8 x 8	16	32	64
8 x 9	18	36	72

De producten 8 maal 1, 2 en 10 staan er niet bij, want die kent elk kind al. Zeven rijen dus, en daarvan zijn er meestal maar drie of vier echt lastig.

De afleiding stap voor stap verkorten

De drie stappen zijn een tussenstap, geen doel. Een kind dat elke keer drie keer verdubbelt, is nog altijd traag. Deze opbouw bouwt de steiger geleidelijk af.

1. Dit is een mogelijke opbouw: pas het tempo aan je kind aan en behoud de strategie zolang die nodig is.

   Week 1: drie stappen hardop. Veertien, achtentwintig, zesenvijftig. Volledig uitgesproken, zodat je hoort of het klopt.

2. Week 2: één verdubbeling, via de tafel van 4. Je kind weet 4 maal 7 is 28 en verdubbelt dat naar 56. Dit werkt alleen als de tafel van 4 er is; oefen die eerst als dat niet zo is.
3. Week 3: één stap, in stilte. Je kind denkt de tussenstap maar zegt alleen het antwoord. Het duurt nog even, en dat is normaal.
4. Week 4: geen stap. Het antwoord komt meteen. Lukt het niet, dan valt je kind terug op de verdubbeling, en dat is precies waar de steiger voor dient.

Die laatste zin is belangrijk om ook tegen je kind te zeggen. Een strategie die je mag gebruiken als vangnet, geeft rust; een strategie die plots verboden wordt, geeft stress. Meer over dit onderscheid in maaltafels automatiseren.

Waar het misgaat

Halverwege stoppen. Je kind verdubbelt twee keer en geeft 28 als antwoord op 8 maal 7. Dit is veruit de meest voorkomende fout. Remedie: altijd drie getallen hardop zeggen, zodat het ritme de telling bewaakt.

Verdubbelen van het verkeerde getal. Bij 8 maal 7 verdubbelt een kind de acht in plaats van de zeven. Zeg het expliciet: je verdubbelt altijd het andere getal, nooit de acht zelf.

De tafel van 2 hapert boven de tien. Bij 8 maal 9 moet je kind 18 verdubbelen naar 36, en dat is al een sprong over het tiental. Oefen dan eerst het verdubbelen van getallen tot veertig, los van de tafels.

De steiger blijft staan. Na twee maanden nog altijd drie stappen. Dan is het geen strategie meer maar een gewoonte. Bouw af volgens het schema hierboven, en oefen met korte reeksen zoals bij de bewerkingen van het vierde leerjaar.

In een oogopslag

Fase	Wat je kind doet	Voorbeeld bij 8 x 7
Week 1	Drie keer verdubbelen, hardop	7 → 14 → 28 → 56
Week 2	Eén verdubbeling, via de tafel van 4	28 → 56
Week 3	Eén stap, in stilte	56, met denkpauze
Week 4	Meteen	56

Acht is twee keer twee keer twee. Die ene zin maakt de op één na moeilijkste tafel bereikbaar.

Veelgestelde vragen

Meteen zelf proberen? De les de tafel van 2 voor het tweede leerjaar staat gratis online: de uitleg en alle oefeningen, zonder account en zonder betaalgegevens.